ه‍.ش. ۱۳۹۱ فروردین ۴, جمعه

سخنراني شهاب سيروان در پالتاک


سخنرانی شهاب سيروان 
در اتاق پالتاكی پنج بهمن
به مناسبت سی امين سالگرد قيام آمل –
 5 فوريه 2012

مقدمه
با سلام و خسته نباشید به همه حاضرین در اتاق و ادمین های گرامی، یاد رفقای کمونیست جان باخته و مبارز در سرتاسر جهان را گرامی می داریم، رفقایی که سر به دار دادند اما از آرمان رهایی طبقه ی خود و بشریت عقب ننشستند.
امشب تمرکز بحثم را بروی تاثیرات و خاطراتی می گذارم که خود و رفقای جوان دیگر که با آنها برخورد داشته ام و بعد از مطالعه ی کتاب پرنده نوپرواز با هم بحث داشته ایم. سعی خواهم کرد از لابه لای آن تاثیرات به  مرور تجربه ی زندگی خود و نسل خود در سه دوره زمانی در جمهوری اسلامی بپردازم و به بعضی از درسهای قیام آمل برای این نسل اشاره کنم.
نسل ما –یعنی نسل به دنیا آمده و رشد یافته در جمهوری اسلامی- که درواقع قرار بود به سربازان مکتبی خمینی و خامنه ای تبدیل شوند- از تجارب دوران انقلاب، حماسه ها و مبارزات یک نسل انقلابی و ابتکارات طبقه ی خودش به شدت محروم بود. هر روزنه ای که برای دیدن واقعیات آن دوران بود برای ما همچون نقطه ی روشنی در ظلمت خفقان وسانسور بود. متاسفانه با اینکه کتاب های کم و معدودی از مبارزات انقلابی آن دوره وجود دارند اما کتاب "پرنده ی نوپرواز" هم به لحاظ ادبیات و فرم خاصش، برای نسل ما کشش زیادی دارد و هم به لحاظ جانب داری انقلابیش ولی در عین حال برخوردی علمی- انتقادی به تجربه قیام آمل . این موضوع برای اکثر خواننده گان جوان تاکنون مطلوب و موثر بوده است. بی خود هم نیست که جمهوری اسلامی هر سال برعلیه قیام آمل کتاب می نویسد و امسال از 4 تا کتاب بر علیه قیام آمل و برای دروغ پراکنی رونمایی کرده است. اینها رو گفتم تا روشن شود که نسل ما فقط با گسست میان ما با نسل قبلي و شكافي كه بين دو نسل بوجود آمده بود روبرو نبوده است. ما با حكومتي روبرو بوديم و هستيم كه سرتاسر بر پايه جهل و دروغ و فريب سازمان يافته ی ديني، عمل مي كند و مغزها را می شوید و افکار را شکل می دهد.
اپیزود اول
شروع زندگي ما مقارن بود با دوران شكست انقلاب 57 يا به عبارتي ديگر دهه ی شكست هم زمان شد با دوران كودكي ما. اکثر هم نسلان ما تقریباً تجارب بسیار مشابهی را در زندگی اجتماعی خود دارند، تجاربی مانند ماشین های سپاه با پاسداران اسلحه به دست در حال گشت زنی در خیابان ها، بازرسی دایم خانه و ماشین و مردم عادی به خصوص جوانان، تب وتاب موشک باران دوران جنگ، فضای مدارس و مدیرانی که همان پاسدارها بودند، معلمان مان باید برای هر درسی احکام الهی را پیش می گذاشتند و زمانی را صرف لعن و نفرین منافقین و مرتدین می کردند. به جای عکس شاه در مراکز اداری و آموزشی عکس خمینی بود. همه جا صدای قرآن و نوحه می آمد. تابلوها و نقاشی های شهری هم پر از دروغ و شعار بود، برخی اعضای دور و نزدیک خانواده مجبور بودند ریش بگذارند تا بتوانند کار کنند، کتابها و عکسها در خانه ها مخفی یا سوزانده می شدند، دایی – خاله - عمو – برای برخی پدر و مادر و ... که اعدام و تیرباران می شدند یا زندان می رفتند، تجربه ی سر قبرهای پرت افتاده و به ملاقات زندانی رفتن و ووو. و و ... ما که نمی دانستیم اینها یعنی چه!
در دهه ی اول زندگي ما و تحت جمهوري اسلامي و البته آموزش اسلامی همه چيز وارونه نشان داده شد. جمهوري اسلامي به هزاران طريق سعي كرد ذهنيت و شخصیت ما را شكل دهد. همه چيز وارونه به ما معرفي شد.
اولین نسل بعد از انقلاب می بایست ذهن و فکرش از ایده های مشخصی انباشته می شد. از این زاویه بود که تعليم و تربيت ما در این نظام بر اساس سه دروغ بزرگ شکل گرفت:
اولین دروغ: ضد انقلاب، انقلاب معرفي شد و انقلاب واقعي و مردمی، ضد انقلاب. جمهوري اسلامي با اين تبليغات مي خواست نشان دهد كه خودش نماينده ی انقلاب و خواست هاي مردم در سال 57 بوده. با این کار، تمام بازی گران روی صحنه و پشت صحنه حذف می شدند. هدف این تبلیغات هم این بود که تاریخ را مخدوش کنند و آن تاریخی را که خودشان ساخته بودند را معرفی کنند و به توده ها حقنه کنند.
دومین دروغ: چپ ها و كمونيستا نقشي در انقلاب 57 نداشتند و فقط نيروهاي مذهبي طرفدار خميني بودن كه در سرنگوني رژيم شاه نقش داشتند. جمهوري اسلامي نیروهای کمونیست را یا طرفداران شاه جا زدند یا اینکه آن ها رو وابسته های شوروی معرفی کردند که خیانت کرده بودند.
سومین دروغ: هيچ مقاومتي از جانب مردم و نيروهاي انقلابي و كمونيست در مقابل تثبيت جمهوري اسلامي در دوره 60 – 57 صورت نگرفته و همه یک صدا خواهان رهبری خمینی و تثبیت حکومت الله شده بودند.

می بینید که نسل ما در دوران كودكي با يكي از بزرگترين مغزشويي ها تاريخ روبرو شد. برای اولین بار یک نظام اسلامی در عمل پیاده می شد و نسل ما هم اولین سری از محصولاتی - انسانهایی بودن که باید آینده ی این نظام رو تضمین می کردند. از روی همین حساب تمام باندهای جمهوری اسلامی با همه انرژی و متحدانه به جان و روان ما تاخت زدند. ما تا مدت ها در زندگی مان به محض اینکه اسم انقلاب را می شنیدیم یا حرفی از از انقلابیون می شد حالم مان تغییر می کرد و از این اسم و هرچه که به آن مربوط بود نفرت داشتیم. چون انقلاب برابر شده بود با جمهوري اسلامي. اما بد ماجرا اینجا بود که وقتی هم که فهمیدیم معادله جور دیگری بوده و نسل مبارز دیگری وسط میدان بوده، بازهم بیشتر سرخورده شدیم که آخر چرا هيچ كاري نكردند و چرا برای ما تا حالا هیچ تصويري از حضور نيروهاي مخالف بويژه كمونيستها در صحنه ی سياسي ايران دوره ی انقلاب نمانده؟!

از اين زاويه آشنايي با كتاب پرنده نوپرواز و قیام آمل يك غنيمت بزرگ برای  نسل ما بوده و هست. با خواندن اين كتاب مفاهيم رنگ و جايگاه ديگری گرفته اند. انقلاب و ارزشهاي انقلابي سرجاي خودشان قرار گرفته و ضدانقلاب و ارزشهاي ضد انقلابي سرجاي خود. می شود فهمید كه كمونيستها باهمه ی ضعف و كمبودها و خطاها یشان چه نقش فعالي در انقلاب 57 و سرنگوني رژيم شاه داشتند و مهم تر اینکه فهمیدیم كه چه مبارزات قهرمانانه و سازمان يافته اي از طرف كمونيست ها انجام شده تا از تثبيت جمهوري اسلامي جلوگيري کنند. البته کتاب های دیگری هم هستند که از آن دوران پرده برداشته و از طرف جریانات کمونیست و انقلابی دیگر کار شده اند و قطعاً هم تاثیرات مثبتی بجا می گذارند اما کتاب پرنده ضمن تاکید بر دستاوردها و روایت یک قیام، خیلی بی رحمانه آن تئوری و پراتیک انقلابی را به نقد می کشد و به نظر من این عمیق ترین فراز کتاب است. از اين زاويه كتاب پرنده می تواند دريچه اي باشد براي آشنايي با تلاشهاي یک نسل انقلابی که براي جلوگيري از شكست انقلاب و پايمال شدن دستاوردهاي انقلاب 57 وسط صحنه بودند.
اپيزود دوم
اکنون می خواهم وارد دومین دوره زندگی مان بشوم. سال های دبیرستان و  برای بعضی ها ورود به دانشگاه در نسل ما با ترفند دوم خردادي ها مصادف بود، به بیان دیگر دهه دوم زندگی ما با دهه ی ترديد و گفتمان سازش و پاشیدن گرد رخوت و فراموشی بر حافظه ی تاریخی مردم رقم خورد.
در این دوره با دروغهای بزرگ و جدیدی روبرو شدیم و خیلی از واژه های رایج در آن دوره که تا امروز رایج باقی مانده اند، از پس همین دروغها برآمدند. بحث جامعه ی مدنی طرح شد با یک تعبیر وارونه که تمام هدفش حفظ نظام جمهوری اسلامی بود، گفتمان های روشنفکران هوادار خاتمی راه افتاده بود، دیگر دروغ هاي قبلي كارايي نداشتند يا اینکه حداقل چشم و گوشهاي ما تا حدي باز شده بود كه هر چيزي را باور نكنيم. دستگاه دروغ پردازی و اتاق های فکر  رژیم نیاز به ابتکاری تازه داشتند. جامعه دوباره به مرحله ی انفجار رسیده بود. در این شرایط بود كه كليد پروژه سياسي-امنيتي دوم خرداد براي حفظ نظام جمهوري اسلامي زده شد. هدف كلي اين پروژه اين بود كه آشتي و سازشكاري را  میان مردم و حکومت تقويت کند، پلي بين  قرباني و جنايت كار بزند، با اين شعار كه "جنايت كاران را عفو كنيم و حتی جنايت هاي شان را فراموش كنيم". مهم ترين هدف سياسي شان اين بود كه به ما بقبولانند كه راه نجاتي نيست و تنها راهِ موجود، انتخاب میان بد و بدتر است و از طريق انتخابات مي شود نظام را اصلاح كرد يا تغيير داد. برای  اينكار بايد تخم ترديد را در اذهان ما مي پاشاندند. آنها روي خامي ما و ساده انديشي  و مهم تر از آن، بي تجربگي سياسي ما حساب ویژه باز كرده بودند و در اين كار تا حدي هم موفق شدند. نمونه ی مشخص آن بخش بزرگی از جنبش دانشجویی و نسل ما بود که یا تازه واردین دانشگاه یا دانشجویان سال های اول و دوم بودند که به دنبال اصلاح طلبان حکومتی راه افتادند و تا خيزش  18 تیر 78 توهم شان فرو نریخت!
در تمام این سال ها یک كارزار گسترده و همه جانبه عليه آرمان خواهي و مبارزه قهر آميز به راه انداخته شد. همه آن چیزی رو كه نشانی از آرمان خواهي و آرزو براي تغيير جهان داشت را تمسخر کردند و خشونت عادلانه و انقلابي تقبيح شد. در حالي كه خودشان حتی يك لحظه هم سرکوب و خون ریزی را متوقف نكرده بودند، ما را دعوت به مبارزه مسالمت آميز و مدني و گفتمان می کردند. آنها خوب مي دانستند كه حكومت كردن به نسلي كه آرمان نداشته باشد آسان است و به قول لنين به راحتي مي شود با نسل يا طبقه اي كه كاربرد سلاح را  در مبارزه ی طبقاتي نمی داند، مثل برده رفتار كرد.
من و بسیاری از رفقای جوان بعد از خواندن کتاب پرنده براي اولین بار و واقعاً بطور زنده و بدون تصویر سازی ایمانی با آرمان خواهي و شورش گري نسل قبلي آشنا شدیم. كساني كه آرمان شان را زندگي مي كردند. اهداف عالي داشتن و آگاهانه براي تحقق آن اهداف مي جنگيدن. خودشان صاحب اختيار خودشان بودند و مي خواستند سرنوشتشان را خودشان بدست بگيرند. كتاب شرایط رفقای جنگل را خوب تصویرسازی می کند، در ابتدا فكر مي كنيد خواب مي بينيد. مگر مي شود، اين همه رفاقت، اين همه از خودگذشتگي، اين همه فداكاري، اين همه شجاعت، اين همه نظم و ديسيپلين انقلابي، اين همه شور مبارزه و زندگي جمعي. صحنه هايي كه انسان را به وجد مي آورند. تازه از لابه لاي اين كتاب اهميت آرمان خواهي و آرمان جويي را در مبارزه متوجه مي شويم. یعنی باور به تغییر را در پراتیک و بطور عینی می شود دید. می شود دید که واقعی بوده و دقیقاً در دوران ناامیدی مردم و خفقانی که بر جامعه حاکم شده، چنین انسان هایی بودند.
براي بسياري از نسل ما كه تحت جمهوري اسلامي تجربه ی سربداران و قیام آمل مصافي بود در برابر درك های عاميانه از زندگي. درك های عاميانه اي كه زندگي برای شان يعني الكي خوش بودن، دل بستن به لذت هاي مقطعی مثل مواد مخدر یا اینکه زندگی یعنی درس بخوان و مدارک بالا کسب کن تا بتوانی و شایسته گی پیچ و مهره شدن در این سیستم را به دست آوری، ووو قیام آمل نشان داد كه جور ديگري هم مي شود زندگي كرد. مي شود به مسايل بزرگ و سئوالات بزرگ دنیا فكر كرد و راه گشايي نمود. می شود دانش و تجربه ی خود را از سرتاسر  دنیا و ایران به کار تغییر مناسبات ستم بکار گرفت. مرور قیام آمل، حس و نيازي را در نسل ما به جوشش وا می دارد كه امروزه توجه به آن بيش از اندازه ضروري شده است. نياز به آرمان رهايي بخش و آگاهي كمونيستي و رهبري كمونيستي. نیازی که اگر به درستی پاسخ داده نشود و اگر نباشد نسل ما در این درک های عامیانه غرق خواهد شد و دورنمای روشنی برای این نسل و نسل بعدی متصور نیست و جامعه عقب گرد بیشتری خواهد داشت و زندگی جوانان تباه خواهد شد.
در عين حال تجربه قيام آمل ما را با مفهوم واقعي سياست و مبارزه سياسي هم آشنا مي كند. اينكه سياست يعني قدرت؛ اينكه هر قدرتي بيان منافع طبقه معيني است. وقتي از سياست صحبت مي كنيم نمي توانیم از قدرت دولتي صحبت نكنيم و وقتي از قدرت دولتي حرف مي زنیم نمي توانیم از قلب آن يعني قواي مسلح سركوب گرش ارتش- و چگونگي از بين بردنش حرفي نزنيم. به همين خاطر سياست شوخي بردار نيست و تاريخ هم نشان داده كه تضادهاي طبقاتي، تنها از طريق قهر آميز حل می شوند. هر نيروي جدي بايد براي چنين امري خودش و مردم را آماده کند. در غير اين صورت با سرنوشت سياسي خودش و مردم بازي می کند.
اپيزود سوم
سرانجام به دهه ی 80 رسیدیم یعنی دهه ی سوم زندگي نسل ما. دهه ی 80 را می شود به نوعی برای نسل ما دهه ی مبارزه، دهه اي كه ترديدها تا حدي كنار رفتند و مبارزه آغاز شد معرفی کنیم که دست آخر در سال 88 اوج گرفت.
دهه ی 80 برای نسل ما گذر از دوم خرداد بود. نسل ما با همه قوت ها و ضعف هايش به ميدان آمد و دشمن را در دانشگاه، کارخانه و دست آخر وسط خیابان ها به مصاف طلبيد، هر چند درجه آگاهي و سازمان يافته گي ما قابل قياس با نسل قبلي نبود و شرایط اصلاً جور دیگری بود اما مبارزه کردیم.
مبارزه ما با توهماتی همراه شد. برای مثال توهم به رنگ سبز و رهبرای سبز. ولی علي رغم فقدان رهبري انقلابي، نسل ما خيابان ها را به عرصه جنگ و گريز بدل كرد و عرصه را بر دشمن تنگ كرد. فكر مي كرديم با حضور گسترده ی مردم در خيابان ها، سران جمهوري اسلامي قدرت را ول مي كنند. ولي همه ديديم كه اینگونه نشد. حتي در روزهايي مثل عاشورا، نياز به مبارزه قهر آميز را به عينه ديديم. برخي از ما به فكر استفاده از سلاح هم افتاديم. اما سئوالات سنگین مادی به سرعت در برابرمان قد علم کردند. چگونه مي شود از پس دشمن تا به دندان مسلحي كه از هيچ جنايتي فروگذاري نمي كند بر آمد؟ مگر نابودی این دشمن با یکی دو اسلحه  و ...  امکان دارد؟ حتي اگر هم قادر باشیم این طور كاري كنيم، اصلاً قرار است چه جامعه ای داشته باشیم؟ آیا قرار است فقط خامنه ای و احمدی نژاد بروند و ... بعد چه؟ باز اسیر عروسک گردانی نیروهای پشت پرده شویم؟
از اين زاويه هم قيام سربداران درسهاي ارزشمندي براي نسل ما دارد. هر چند كه خود سربداران قادر نشدند كه به روش صحيحي بجنگند، و به همين دليل هم شكست خوردند. ولی تجربه ی اين شكست هم مثل هر شكستي در تاريخ، در خور توجه است و درسهایش مي تواند منشا كسب پيروزي باشد. امروز همان سئوالات گزنده اي كه رفقاي اتحاديه ی كمونيستها در مقطع شصت با آنها روبرو بودند، دوباره درون جامعه ی ما سربلند كرده اند. این سئوالات جدی هستند. چرا اصلاً باید جنگید؟ چگونه بايد جنگيد؟ برای چه هدفي بايد جنگيد؟ با چه روشي بايد جنگيد؟ چه نوع سازماني و با چه مختصاتي براي پيشبرد و هدايت اين جنگ ضروري است؟ چگونه مي شود مردم رو در سطح گسترده درگير چنین جنگي كرد؟ چگونه مي توانیم جنگی پيروزمند را سازمان دهیم؟ به یک معنا راه انقلاب مسلحانه و استراتژي سياسي نظامي كسب قدرت در اين كشور توسط پرولتاريا چه است؟
با توجه به این که جامعه ما طي سي سال گذشته تغییرات زیادی به خودش ديده و پيچيدگي هايي كه در صحنه مبارزه سياسي طبقاتي با آن روبرو هستيم، قطعا پاسخگويي به اين سئوالا آسان نيست. اما ما هم بايد شانه زير بار مسئوليت بذاریم. دانش و توان انقلابي نسل قبلي و جديد را ترکیب کنیم، از تجارب انقلابي بزرگ در قرن بيستم درس بگیریم تا بتوانیم راه را هموار كنيم و از پس موانع پيش رو  بر آییم.
در خاتمه دوباره می خواهم اشاره كنم كه نسل ما بيشتر از هر زماني نياز دارد كه با تمامي تجارب انقلابي نسل قبلي در عرصه هاي مختلف آشنا شود. نسل ما نياز وافر دارد که جمع بندي هايي مثل "پرنده ی نوپرواز" را از تمام جریانات انقلابی بخواند. نسل ما باید تجارب مبارزات نسل قبل را با نقاط ضعف و قوتش بخواند و به آنها آگاه شود. این همت رفقای انقلابی نسل قبل را می طلبد. امروز ما نیاز داریم که واقعیت های تاریخی خود و ميراث انقلابي مبارزاتی مثل  قيام آمل را با ما در میان بگذارید و رسالت تاریخی خود را بر علیه جمهوری اسلامی و برای نسل ما ادا کنید. امروز توده های ناراضی آینده ی دیگری می خواهند. افق دیگری می خواهند. امروز ما هنوز با اوضاع تیره و تاري روبروييم. تجارب انقلابی ما چین و ویتنام و کوبا نیستند، امروز در برابر ما مصر و لیبی و تونس هستند. برای همین ما باید هم تاریخ را بازخوانی کنیم، هم نتیجه گیری و درک خودمان را از تاریخ ارائه دهیم. باید روایت جدیدی از تاریخ انقلابی خودمان بکنیم. این کار ما نیاز به همراهی شما دارد.
هم نسل ما و نسل آینده نیاز دارند که فرهنگ شورش گری و قیام رو یاد بگیرند. همه ی آنهایی که روزها و شبهای سال 88 در خیابان ها بودند باید یاد بگیرند. این مهم است و باید به آن توجه شود.
در این رابطه این سئوالات دایم بر ما نهیب می زنند، آیا حاضریم در شرایط موجود بمانیم؟ آیا می خواهیم منتظر منجی نهایی باشیم که روزی از پس خیزش های کور و میدان های اشغال شده برای ما باصطلاح دموکراسی بیاورد؟ آیا فکر می کنیم صرفاً با جان باختن هزاران نفر از بهترین های این آب و خاک در دهه ی 60 و دادن خون نداها و سهراب ها و ... اوضاع تغییر می کند؟ آیا ارتش سرکوب گرِ نظم موجود دست از سرکوب برمی دارد؟ اگر نه و اگر سئوالات بالا برای مان روشن هستند، باید چگونه گی پاسخ به آن ها را هم جستجو کنیم. باید بدانیم چگونه می توانیم ماشین سرکوب رژیم را از کار بیاندازیم. چگونه ارتش خود را بسازیم. باید ببینیم چه آینده ای و چه جامعه ای می خواهیم تا روشن شود که چرا ارتش خود را باید بسازیم و چرا این ارتش باید با ارتش دشمن رودررو شود.
فقط كساني سزاوار آزادي هستند كه بدانند چه می خواهند و چگونه آن را بدست آورند. موضوع قیام آمل، موضوع مبارزه ی اتحادیه کمونیست ها نیست، مثل تمام تجارب انقلابی مهم، موضوع مبارزه ی انقلابیون ایران و جهان است.

ه‍.ش. ۱۳۹۰ اسفند ۲۸, یکشنبه


گزارشی از جلسه ‏ی رهایی زن و انقلاب اجتماعی
در اتاق پالتاکی 5 بهمن- در تاریخ 11 مارس 2012

جلسه‏ ی «رهایی زن و انقلاب اجتماعی» در اتاق پالتاکیِ 5 بهمن در روز یکشنبه 11 مارس 2012 با سخنرانی‏ های عمیق، پرمحتوا و آموزنده‏ی رفقا مریم جزایری، ناصر مهاجر و شهرزاد مجاب برگزار شد. سؤال‏ها، نقدها و پاسخ‌هایِ سخنرانان بر عمق و محتوای مباحث بازهم افزود. مشتاقانه چشم به راه شنیدن دوباره‏ی مباحث این جلسه‏ی بسیار مهم هستیم زیرا به جرات می‏توان گفت این جلسه سطح مباحث و مشاجرات درون جنبش چپ، به حول مسئله‏ی ستم جنسیتی را یک سر و گردن بالاتر برد. امیدواریم که شمار فزاینده‏ای از فعالین جنبش زنان و جنبش چپ به این مباحث گوش داده، اسناد و کتابهای معرفی شده در این جلسه، کتابهای تاریخیِ در دستِ انتشار را مطالعه و بررسی کنند و جوشش فکریِ بزرگی حول این موضوع بزرگِ مربوط به رهایی بشریت به راه افتد.
محور بحث، بررسی سیر تحولات خطی و عملی اتحادیه کمونیست های ایران تا حزب کمونیست ایران (مارکسیست.لنینیست.مائوئیست) در مورد ستم بر زن بود. اما همان‌طور که ادمین جلسه (فریبا) خاطرنشان کرد اهمیت خطیر این مباحث بر بستر اوضاع به‌شدت متلاطم ایران و خاورمیانه قابل فهم است. هدف، صرفا بررسی یکی از تجارب بسیار مهم جنبش کمونیستی ایران برای دادن یک ترازنامه نیست. اما بدون این تجارب نمی‌توانیم فردای خودمان را هموار کنیم؛ و به چالش‏هایی که اوضاع منطقه و ایران در مقابلمان می‏گذارد پاسخی درخور بدهیم. برای راهگشایی، هم بازبینی تاریخی لازم است و هم نگاه به اوضاع امروز با دیدی نوین. به‌خصوص آن‏که در تمام جنبش‏های خاورمیانه جای‌گاه زن میدانِ نبردِ میان نیروهای طبقاتی و سیاسی مختلف است؛ نگاه کنید! به عراق، به مصر، به تونس و ایران که جای خود دارد.
در جریان جلسه نیز سخنرانان بر این نکته تاکید می‌کردند که هدف، کمک به بازکردنِ راهی برای پاسخ‌گویی به چالش‏های امروز است. شورشهای اجتماعی بزرگی رخ داده و بیشتر از آن در راه است و زنان نقشی مرکزی در آنها دارند. در چنین اوضاعی نباید میدان را به جابه‌جایی قدرت میان انواع و اقسام مرتجعین داد. با نگاهی به این اوضاع ضرورت این جلسه و جلسات مشابه واقعا احساس میشود.
مریم جزایری در نیمه‌ی اول سخنانش تصویری از خط و عمل سازمان انقلابیون کمونیست (مارکسیست- لنینیست) در مورد مسئله زنان داد. این سازمان بعدها در اتحاد با گروه‏های دیگر تبدیل به اتحادیه‌ی کمونیست‏های ایران شد (در سال 1976).   
در دهه‌ی 1970 این سازمان نفوذ زیادی در کنفدراسیون (جنبش دانشجویی خارج از کشور) داشت و یکی از دلایل بسیار مهمِ حضور پرتعداد و چشم‏گیرِ زنان در آن، خط پیشرویِ این سازمان بود. مریم تاکید کرد که پیشرو بودن خط و عمل‏کرد این سازمان در زمینه‌ی زنان متاثر از جنبش‏های انقلابی نوین در دهه‏ی 1960 بود و به‌خصوص متاثر از «انقلاب کبیر فرهنگی پرولتاریایی» در چین سوسیالیستی. «انقلاب فرهنگی» اعلام این بود که در کشور سوسیالیستی، هنوز بقایای تمایزات اجتماعی و اقتصادیِ گذشته و افکار کهن موجود است؛ بنابراین هنوز انقلاب لازم است. این انقلاب باید بر روی شکاف‌های اجتماعی باقیمانده از گذشته تکیه کند و آن اقشاری را که روی لبه‌ی بُرندهی این شکاف‌ها قرار دارند به‌عنوان نیرویی رهایی‌بخش به میدان آورد. بقایای شکاف بینِ زن و مرد یکی از آن بازمانده‏هاست که انرژی عظیمی را برای تداوم انقلاب فراهم می‌کند. اعلان جنگ به مردسالاری و پدرسالاری در جامعه‌ی سوسیالیستیِ چین که رهایی‏بخش‏ترین جامعه‏ی موجود در آن زمان بود شور و هیجانِ زیادی را در جنبش‌های چپ و فمینیستیِ دنیا به پا کرد؛ و این فکر را به میان آورد که احزاب کمونیست و جنبشِ کمونیستی نیز مصون از مردسالاری و پدرسالاری نیستند و مبارزه علیه‌ی ستم بر زن حرکتی مختص «بیرون» از این سازمان‌ها، احزاب و جنبش‌ها نیست. (جزئیات این مبارزه در فصل آخر کتاب «نیمی از آسمان» شرح داده شده است.)
این فضای عمومی بر همه‌ی صفوف جنبش نوین کمونیستی ایران تاثیر گذاشت و به‌خصوص در سازمان انقلابیون کمونیست (بعدها، اتحادیه‌ی کمونیست‌های ایران) تاثیرات زیادی داشت. زنانِ سازمان انقلابیون کمونیست نقش مهمی در مبارزه علیه مردسالاری و پدرسالاری در این سازمان و به‌طور کلی در جنبش دانشجویی آن زمان داشتند. مریم گفت: سنتِ خوبِ مقابله‌ی زنان با عقب‌ماندگی نظری و عملی در سازمانِ خود، به بخشی از هویت این جریان تبدیل شد که تا کنون ادامه دارد.
پس از مریم، رشته سخن را ناصر مهاجر در دست گرفت تا سیامک زعیم و (برای اولین بار) سندی را که حاوی آرای او در زمینه‌ی مبارزات زنان ایران است، معرفی کند. سیامک تئوریسینِ اصلی و از بنیان‌گذاران اتحادیه‌ی کمونیست‏ها بود؛ و از رهبرانِ اصلی قیام سربداران در آمل به سال 1360. او 7 بهمن 1360 در جریان همان قیام به اسارت نیروهای نظامی جمهوری اسلامی درآمد و در سال 1363 اعدام شد.  
سندِ موردِ بحثِ ناصر متنِ سخنرانی سیامک درباره‌ی تاریخ مبارزات زنان ایران است. این سند ضمیمه‌ی یک کتابِ دو جلدی است که به کوشش مهناز متین و ناصر مهاجر منتشر خواهد شد. عنوان عمومیِ کتاب، خیزش زنان در اسفند 1357 است. جلد اول، بازیابی یک جنبش و جلد دوم، همبستگی جهانی، عنوان‌گذاری شده است. انتشار این کارِ بزرگ، نشان از این دارد که این دو رفیق چپ و انقلابی چقدر در کارِ از زیر آوار تحریف در آوردنِ اپیسودهای مهم از تاریخ مردم و جلوگیری از فراموشی پیگیرند.   
ناصر گفت که خودش و مهنازِ متین در جریان پژوهش در مورد برنامههای برگزاری هشت مارس 1357 با کسانی که در ارتباط با اتحادیه‌ی کمونیست‌های ایران بودند، گفتگو داشتند؛ و در جریان این تحقیق به پیشینهی مباحث زنان درون این گروه حساس شدند: «در این جستجوها و پرس و جوها با سندی روبه‌رو شدم. سندی که تاریخ ندارد. ... به‌یقین می‌توان گفت این سخنرانی در یک جلسهی حزبی یا گروهی ارائه شده. ... نوشته تاریخ ندارد. منطقا باید در سالهای 52-53 نوشته شده باشد. ... به هر حال پرسشی را که در ذهن ما ایجاد کرد، این بود که تا آن زمان ما هیچ متنی از نسل انقلابیون بعد از 28 مرداد درباره‌ی مبارزات زنان ایران در دست نداریم ...»، «وقتی سند را نگاه می‌کنیم متوجه میشویم با نویسندهای روبه‌رو هستیم که جنبش تنباکو و جنبش مشروطه را میشناسد. کتابهای تا آن زمان موجود را میشناسد. ... آشناست با روزنامههای آن دوره که روی مسئله زن حساسیت داشتند و تحول جامعه ایران را در گروی تحول زن ایرانی میدانستند: مثل صور‌اسرافیل، ملانصرالدین. آگاه‌ست که اولین نشریه‌ی زنان ایران نشریه‌ی دانش است. ... آگاه‌ست که جمعیت نسوان وطنخواه، پیک سعادت نسوان، جمعیت بیداری نسوان در ایران وجود داشته؛ و اینها چه نقشی داشتند که حساسیت نسبت به تغییر موقعیت زن را به درون جامعه ببرند...»
ناصر مهاجر گفت که آگاهیِ تاریخیِ بالای این سند او و مهناز متین را حساس کرد که شناخت بیشتری از شخصیت سیامک زعیم پیدا کنند. وی به‌شدت ابراز تاسف کرد از این‌که در مورد سیامک زعیم که بی‌تردید از چهرههای درخشان جنبش کمونیستی ایران بود، کم و ناقص یا شاید بتوان گفت اصلا نوشته نشده است. بیشترین اطلاعات را در مورد وی برادرش کوروش زعیم، عضو جبهه ملی ایران، داده است. ناصر گفت سیامک در یکی از خانوادههای سیاسی ایران بزرگ شد. «جدش یکی از سه بازرگان بزرگ ایران بود که در تجارت تنباکو بودند و در همبستگی با جنبش تحریم تنباکو این سه نفر در کاشان و تهران و اصفهان هم زمان انبار تنباکویشان را سوزاندند. عموی او «سید حسن زعیم» جزو نمایندگان مجلس 5 و 6 بود که لایحه استیضاح سردار سپه (رضا پهلوی بعدی) را نوشتند و به مجلس دادند. ... جزو معدود کسانی بود که با جریان رضاخان همراه نشد و هشدار دادند که به قدرت رسیدن رضاخان پایان مشروطیت خواهد بود ...»
 پس از سخنان ناصر، مریم نیمه‏ی دیگر سخنانش را ارائه داد. که حاوی نقدی سخت،  صمیمانه و راه‌گشا به سیر قهقرایی خط و عمل اتحادیه‌ی کمونیست های ایران در زمینه‌ی مبارزات زنان بود (دوره‌ی پس از استقرار جمهوری اسلامی).  
پیش از رسیدن به فصلِ «قهقرا» مریم تصویری گویا و زنده، از فعالیت‌های مهم و الهام‌بخشِ اتحادیه‌ی کمونیست‌ها برای سازمان دادن مبارزات زنان  پس از استقرار جمهوری اسلامی داد؛ و مشخصا تشکیل تشکل «جمعیت زنان مبارز» و انتشار نشریه‌ی «زن مبارز» و نقش الهام بخش این تشکیلات در تقویت شورش 5 روزه‌ی زنان در اسفند 57 علیه‌ی فرمانِ حجاب اجباری خمینی. تبدیل این «اوج» به «افت» بَعدی است که ما را قانع می‌کند که واژه‌ی «قهقرا» را مریم به جا استفاده کرده است؛ و وقتی به سال 1360 می رسد و می گوید: «گسست اتحادیه‌ی کمونیست‌ها از خط راست به این کابوس پایان داد. گسستی که در قیام سربداران فشرده شد»، اهمیت پر و بال گرفتن پرنده نوپرواز را ـ بازگشت اتحادیه به اصل خویش و عزم صعود به قله‏هایی نوین را با تمام وجود حس می‏کنی.
مریم گفت که اتحادیه پس از شکست قیام آمل ضربات سختی خورد به‌طوری‌که تقریبا نابود شد. اما انرژی آن قیام به شمار کمِ بازماندگانِ اتحادیه امکان داد که نه‌تنها تشکیلات اتحادیه را بازسازی کنند بلکه در سطحی کیفیتا عالی‌تر خط کمونیستی انقلابی این سازمان را بازسازی کنند. کاری که فقط با سلاح نقد ممکن شد؛ و یکی از سلاح‏های نقد در زمینه‌ی خط و عمل اتحادیه‌ی کمونیست‌ها در زمینه‌ی ستم جنسیتی و رابطه‌ی رهایی زن با رهایی اجتماعی بود. این کار در جزوه‌ای فشرده شد به نام «پرولتاریای آگاه و مسئله‌ی زن» (منتشره  در سال 1366). اما پس از تشکیل حزب کمونیست ایران (مارکسیست ـ لنینیست ـ مائوئیست) این کنکاش‌ها ادامه یافت؛ از جمله در زمینه‌ی ستم جنسیتی؛ و نه فقط در خط و عمل خود این جریان بلکه در کل جنبش کمونیستی بین‌المللی. این تلاش‏ها در افکار و آرایی بازتاب یافت که به تزهای پیشنهادی این حزب مشهور است.  
پس از مریم، شهرزاد مجاب رشته سخن را به‌دست گرفت؛ و تزهای هفت‌گانه را تشریح کرد: 1- ستم جنسیتی معلول ستم طبقاتی نیست! 2- تولید فقط تولید وسایل معاش نیست! 3- طبقه‌ی کارگر مرد نیست! 4- سرمایهداری بدون استثمار زن قادر به تولید و بازتولید نیست! 5- مساله‌ی زن، یک مساله‌ی بورژوایی نیست! 6- مساله زنان یک مساله‌ی رفرمیستی نیست! 7- تنها راه رهایی زنان سوسیالیسم است، اما!
شهرزاد بیش از دو دهه در عرصهی نظری وعملیِ جنبش زنان فعال بوده و به تاریخ جهانیِ مبارزه‌ی زنان و جدالهای نظریِ مربوط بدان، کاملا آشناست. او تاکید زیادی بر اهمیت این جلسه و مباحثی از این دست داشت. شهرزاد در تشریح تزهای هفتگانه گفت که این تزها محصول کار جمعی بسیار دقیق و چند ساله‏ی حزب است. برای رسیدن به آن‌ها آثار مربوطه‏ی مارکس و انگلس و ... مطالعه شده، تجارب 160 ساله‌ی جنبش کمونیستی دراین زمینه در حد امکان بررسی شده، آثار فمینیست‏ها و دانش تولید شده توسط آنان در زمینه‌ی مکانیسمهای ستم جنسیتی، جایگاهش در سوخت و ساز نظامهای طبقاتی به‌خصوص نظام سرمایه‌داری در حد امکان خوانده و بررسی شده است؛ و نقدهای‌شان به جنبشِ کمونیستی و تجارب کشورهای سوسیالیستی قرن بیستم در حد امکان مورد توجه قرار گرفته است.
در انتهای تشریح تزها، شهرزاد رابطهی میان این تزها و «چهار گسست» را که مارکس به‌عنوان شاخص نظام سوسیالیستی و پیشروی به سوی جامعه‌ی کمونیستی تعیین کرده است، نشان داد؛ و بر گفتههای مارکس و انگلس تاکید کرد که انقلابِ کمونیستی فرآیندِ رادیکالترین گسست از مناسبات سنتی مالکیت و رادیکالترین گسست از ایدههای سنتی است.
شهرزاد شنوندگان را دعوت کرد که این تزها و اسنادِ پشتوانه‏ی آنها را مطالعه کنند. به‌طور مشخص، دو مجموعهی انتشار یافته از سوی حزب کمونیست ایران (م.ل.م) با عناوین: «کمونیسم و مساله‌ی زنان، جهت گیری‌های نوین» و «جنبش کمونیستی و مساله‌ی زن: تجربه‌ها و نقدها» (از امید بهرنگ).
در جواب به سؤال یکی از حضار که پرسید: «شما با این تزها چه می خواهید بکنید؟» شهرزاد جواب داد که این ها تزهای پیشنهادی است، برای راه افتادن بحث و جوشش فکری به حول این مسئله با هدف سنتز یک درک پیشرفته و راه‌گشا برای کل جنبش کمونیستی ایران، جهان و جنبشِ رهایی‌بخش زنان. برای راه‌گشاییِ عملی، افکارمان باید روشن باشد و ...
در بخشِ بعدی، سؤالات، انتقادات و نظرات مهمی از سوی حاضرین طرح شد که حول آن‌ها بحث درگرفت و بر غنای جلسه افزود که امکان درج تمام آن‌ها در این گزارش مختصر وجود ندارد. شما می‌توانید فایل صوتی سخنرانی‌های این جلسه را از وبلاگ «پرنده‌ی نو پرواز» دریافت کنید.۱
 در این جلسه هم‌چنین از طرف برگزارکنندگان انتشار دو کتاب بسیار مهم در سال گذشته در حیطه‌ی مبارزات زنان تبریک گفته شد و در حد مکان تلاش شد تا این دو کتاب ارزشمند و راه‌های تهیه آن‌ها به شرکت کنندگان معرفی شود: کتاب «سال صفر» نوشته‌ی «آذر درخشان» که از طریق تماس با سازمان زنان ۸ مارس قابل تهیه است۲ و کتاب «پیک سعادت نسوان» که به کوشش «ناصر مهاجر و بنفشه مسعودی» منتشر شده است و در کشورهای آلمان و کانادا امکان خریداری آن از طریق کتاب‌فروشی‌ها می‌باشد، علاقمندان هم‌چنین از طریق تماس با  ایمیل نشر نقطه می‌توانند در این مورد راهنمایی دریافت کنند.۳
پیش از برگزاری این جلسه نیز نمآهنگی از طرف یکی از رفقای جوان در جهت معرفی این برنامه‌ی پالتاکی تهیه و منتشر شده بود۴ که دوستان و رفقای زیادی انتقادات و نظراتی در این مورد داشتند. این نمآهنگ در طول جلسه پخش شد تا دریچه‌ای باشد برای ادامه مباحث دوستان در این مورد. شما می‌توانید کماکان نظاتتان را از طریق ایمیل با ما مطرح کنید تا بر غنای مباحث آتی بیفزاید. 
با تشکر ویژه از رفقای سخنران که دعوت ما را برای برگزاری این مبحث چالش برانگیز پذیرفتند و سپاس از همه‌ی عزیزانی که با حضورشان، یا اطلاع‌رسانی و یا کمک‌های فنی و ... امکان برگزاری هرچه بهتر این جلسه را فراهم آوردند.
كميته­ی بزرگ­داشت سی امين سال­گرد قيام آمل

ضمیمه:
شما می توانید در این وبلاگ فایل‌های صوتی را یا به شکل مستقیم گوش کنید و یا فایل را دانلود کنید
لینک دریافت سخن رانی اول مریم جزایری
لینک دریافت سخن رانی ناصر مهاجر
لینک دریافت قسمت دوم سخن رانی مریم جزایری
لینک دریافت سخن رانی شهرزاد مجاب

ه‍.ش. ۱۳۹۰ اسفند ۲۵, پنجشنبه

پرونده های صوتی جلسه یازده مارس به مناسبت قیام آمل


پرونده های صوتی جلسه پالتاکی پرنده نو پرواز (پنج بهمن آمل)
زنان و انقلاب
یازده مارس 2012


 


 


 
 لینک قسمت دوم سخن رانی مریم جزایری



 
 لینک سخن رانی شهرزاد مجاب
رفقای گرامی و بازدید کننده گان عزیز، به علت اختلالی که در اجرای برنامه ی پالتاک پیش آمد، بخشی از جلسه ی یازدهم مارس که امکان انتقال به وبلاگ را داشت آماده کردیم و می توانید دانلود کنید یا مستقیما گوش دهید. جلسه ی یازدهم مارس درباره ی موضوع "رهایی زن و انقلاب اجتماعی" در پرتو تحولات نظری اتحادیه كمونیستهای ایران تا حزب كمونیست ایران (م ل م) و با شركت رفقا: مریم جزایری،  ناصر مهاجر (پژوهشگر تاریخ معاصر ایران) و  شهرزاد مجاب انجام شد. در تلاش هستیم تا به محض دریافت قسمت های دیگر، آن ها را نیز بر روی وبلاگ قرار دهیم تا علاقه مندان بتوانند تمام سخن رانی ها و پرسش و پاسخ های شرکت کننده گان را بشوند.

ه‍.ش. ۱۳۹۰ اسفند ۲۱, یکشنبه

دعوت به پالتاک سوم قیام آمل

کلیپ جالبی در دعوت به پالتاک سوم قیام آمل
موضوع برنامه: رهایی زن و انقلاب اجتماعی
تاریخ و زمان برنامه: 11 مارس 2012 ساعت 20 به وقت اروپای مرکزی

ه‍.ش. ۱۳۹۰ اسفند ۱۲, جمعه

جلسه ی سوم پالتاك قيام آمل

به مناسبت سی امين سالگرد قيام آمل
جلسه ی سوم پالتاك
زمان: يكشنبه 11 مارس 2012
ساعت: 19 به وقت اروپا - 13 به وقت کانادا و آمریکا)

موضوع:
رهایی زن و انقلاب اجتماعی
سیری در تحولات نظری اتحادیه كمونیستهای ایران تا حزب كمونیست ایران (م ل م)
با شركت رفقا:
مریم جزایری
ناصر مهاجر (پژوهشگر تاریخ معاصر ایران)
شهرزاد مجاب

اتاق ما در پالتاک: 5Bahman Amol
Middle East / Iran

آی. دی. (ID) ما در اسکایپ (برای کسانی که مشکل ارتباطی از طریق پالتاک دارند): bahmanamol

برگزار كننده: كميته ی بزرگ داشت سی امين سال گرد قيام آمل*
* اين كميته به منظور گرامی داشت اين قيام تشكيل شده و می خواهد با برگزاری چند جلسه در پالتاك نسل جوان را با اين رويداد تاريخی آشنا كند.
رفقايی كه علاقمند به بيان خاطرات خود از اين قيام هستند می توانند از طريق آدرس زير با رفيق "شهاب سيروان" تماس گيرند.